Abstract
De toegang tot mondzorg is niet voor iedereen gelijk: mensen met een lagere sociaaleconomische status (SES) ontvangen volgens het CBS (2022) minder mondzorg dan mensen met een hogere SES. De Academische Kliniek voor Mondzorg Arnhem (AKMA) wil graag bijdragen aan het vergroten van de mondzorg voor mensen met een kwetsbare positie in de maatschappij. De AKMA is gevestigd in de Arnhemse wijk Presikhaaf, een multiculturele wijk met een lage SES. Het is de gezamenlijke opleidingskliniek van de opleiding Tandheelkunde van het Radboud UMC en de opleiding Mondzorgkunde van de HAN University of Applied Sciences. In deze opleidingskliniek worden patiënten tegen gereduceerd tarief behandeld door studenten, onder begeleiding van docenten van beide opleidingen. Naast bijdragen aan toegankelijke mondzorg wil de AKMA ook graag haar patiëntenbestand vergroten en verbreden. De bewoners van Presikhaaf weten de opleidingskliniek echter onvoldoende te vinden. De vraag hoe de opleidingskliniek de toegankelijkheid van mondzorg in Presikhaaf kan vergroten stond centraal in dit onderzoek.
Om deze vraag te beantwoorden is meer inzicht in de wijkbewoners nodig. We hebben daarom tien verschillende maatschappelijke en zorgprofessionals geïnterviewd van acht verschillende organisaties. Ook hebben we een enquête afgenomen onder bewoners van Presikhaaf. Daarnaast hebben we patiënten, medewerkers en studenten van de AKMA geïnterviewd. Ten slotte hebben we de fysieke en online vindbaarheid van de opleidingskliniek onderzocht.
Uit de onderzoeken blijkt dat de wijk Presikhaaf kent een grote diversiteit aan inwoners kent. Er zijn veel verschillende culturele achtergronden en bijbehorende ideeën en gewoonten over (mond)gezondheid. De wijk heeft een lage sociaal-economische status. De problemen die bewoners ervaren hangen daar grotendeels mee samen: wantrouwen tegen instanties, financiële zorgen en armoede, stress, schaamte, problemen met (mond)gezondheid. Mondzorg wordt vaak gezien als iets curatiefs in plaats van iets preventiefs. Daarnaast spelen financiële overwegingen een rol bij bewoners die niet (regelmatig) naar de tandarts of mondhygiënist gaan. Huidige patiënten van de AKMA zijn positief over de opleidingskliniek, maar de bekendheid onder bewoners en professionals is beperkt. Maar wanneer het concept van de AKMA uitgelegd wordt, reageren zowel bewoners als professionals positief. Er lijkt potentie te zijn voor de AKMA om mondzorg toegankelijker te maken. We adviseren de AKMA te werken aan de bekendheid en vindbaarheid. Vanwege het wantrouwen tegen instanties adviseren we de AKMA ook om te werken aan vertrouwen onder bewoners en professionals, en te investeren in de onderlinge samenwerking tussen professionals, zodat zij bewoners ‘warm’ kunnen overdragen. Een laatste advies gaat over het aanscherpen van de werkwijze, door aandacht te hebben voor de culturele en financiële achtergrond van patiënten, en om behandelingen (verder) te personaliseren.